Vergrijzing op de arbeidsmarkt: van zeven werkenden per AOW’er naar twee

Bronnen: CBS StatLine, SVB, Rijksbegroting SZW 2026, DNB en UWV. Infographic: ZilverWerkt.

De groep gepensioneerden groeit. De groep werkenden groeit niet mee. In 1957 stonden er ongeveer zeven werkenden tegenover iedere AOW’er. In 2024 waren dat er drie. In 2040 zijn het er naar verwachting nog twee. Dat is geen tijdelijke dip, maar een verschuiving die de komende vijftien jaar doorzet, en die in sommige sectoren nu al voelbaar is.

Hoeveel werkenden staan er tegenover één AOW’er?

Direct onder deze kop een antwoord van maximaal veertig woorden. Dat is het formaat waarin Google een featured snippet uitlicht. Bijvoorbeeld:

In 2024 staan er ongeveer drie mensen in de werkzame leeftijd tegenover iedere AOW’er. Bij de invoering van de AOW in 1957 waren dat er zeven. Rond 2040 daalt die verhouding naar twee op één.

De vergrijzing in cijfers

Hier komt de infographic, met daaronder dezelfde cijfers als tekst. Voor de lezer een samenvatting, voor Google de enige manier om te zien wat er in het beeld staat. Zet ze als tabel of als opsomming, met jaartal en bronlink per regel:

•   Grijze druk: Het aantal 65-plussers ten opzichte van de groep van 20 tot 65 jaar stijgt van 34% in 2023 naar circa 45% in 2040 (CBS).

•   Meer AOW’ers: Tussen nu en 2040 komen er ruim een miljoen AOW-gerechtigden bij, tot ongeveer 4,6 miljoen (SVB).

•   AOW-uitgaven. De AOW kost momenteel tientallen miljarden per jaar en loopt richting 2040 verder op (Rijksbegroting SZW).

•   Financiering: De AOW-premie dekt de uitgaven al jaren niet meer; het verschil wordt bijgepast uit algemene middelen (Miljoennotane).

•   Beroepsbevolking: De groep in de werkzame leeftijden groeit niet meer mee en blijft tot 2040 ongeveer gelijk, rond de 10,9 miljoen mensen (UWV, CBS).

•   Personeelstekorten: De krapte blijft het grootst in zorg, techniek, bouw, kinderopvang en onderwijs (UWV-arbeidsmarktprognose).

Waarom dit geen tijdelijke dip is

Het aantal 65-plussers blijft stijgen, terwijl de beroepsbevolking niet meer meegroeit. De babyboomers gaan de komende jaren allemaal met pensioen en de generatie die instroomt is kleiner. De pensioneringsgolf houdt aan tot ongeveer 2040. Dat is geen conjunctuur die vanzelf omslaat, maar demografie die vijftig jaar geleden al vastlag.

Eén nuance hoort erbij, en die maakt het verhaal sterker in plaats van zwakker. De grijze druk rekent met de grens van 65 jaar, terwijl de AOW-leeftijd inmiddels 67 is. De feitelijke verhouding tussen AOW’ers en werkenden valt daardoor iets gunstiger uit dan de grijze druk suggereert. De richting verandert er niet door, de omvang wel.

Waar de krapte het hardst aankomt

De tekorten zijn het grootst in zorg, techniek, bouw, kinderopvang en onderwijs. Dat zijn precies de sectoren waar de eigen mensen ook het snelst ouder worden. Daar komen twee bewegingen samen: de vraag groeit, en het zittende team loopt tegelijk richting de uitgang.

Voor organisaties betekent dat iets ongemakkelijks. De beschikbare capaciteit wordt schaarser, terwijl vrijwel iedereen in dezelfde vijver vist. Alleen blijven zoeken binnen de traditionele beroepsbevolking is daarom geen strategie meer, maar een gewoonte.

Het arbeidspotentieel dat nu buiten beeld blijft

Een deel van de gepensioneerden wil graag actief blijven. Vaak niet meer fulltime, maar wel een paar dagen per week, in een rol die past en met duidelijke afspraken. Die groep wordt elk jaar groter, gezonder en beter opgeleid, en staat in de meeste personeelsplannen simpelweg niet op de lijst.

De groep gepensioneerden groeit. De groep werkenden groeit niet mee. De enige groep die wél groeit én wil werken, staat nu buiten beeld.

Loopt de krapte in jouw organisatie op?

Wij koppelen ervaren doorwerkers aan organisaties die weten wat ervaring waard is. → [Plan een kennismaking met ZilverWerkt]

Denk je zelf na over doorwerken na je pensioen?

Op een manier die past in jouw leven, in je eigen tempo en met werk dat bij je past. → [Schrijf je in als ZilverWerker]