Vergrijzing op de arbeidsmarkt: 1 op de 5 Nederlanders is met pensioen

De top van de bevolkingspiramide wordt breder, de basis smaller. Bron: CBS, Prognose bevolking 2026–2040.

Uitstroom. Afscheid nemen. Stoppen. Dat zijn de woorden die we gebruiken als we het hebben over mensen die met pensioen gaan. Terwijl we praten over mensen met dertig, veertig of soms vijftig jaar kennis, ervaring en vakmanschap. Vandaag is 1 op de 5 Nederlanders met pensioen, en die groep groeit de komende jaren verder door. De vraag is niet hoe we dat opvangen. De vraag is waarom we het nog steeds als verlies zien.

Wat de cijfers laten zien

Zet hier de infographic. Vat er direct onder in twee of drie zinnen samen wat er te zien is, zodat de boodschap ook zonder beeld overkomt — voor Google, voor screenreaders en voor iedereen met een trage verbinding:

De top van de bevolkingspiramide wordt breder, de basis smaller. In 2026 is ongeveer een vijfde van de Nederlanders 65 jaar of ouder; in de prognose voor 2040 is dat aandeel opnieuw gegroeid, terwijl de jongere leeftijdsgroepen ongeveer gelijk blijven. Dat betekent niet dat er straks minder gewerkt wordt. Het betekent dat de mensen die kunnen werken vaker boven de 65 zijn.

We hebben werk ooit een einddatum gegeven

We hebben ooit bedacht dat werk een duidelijke einddatum heeft. Tot je pensioenleeftijd tel je mee, daarna ‘moet’ je stoppen. Alsof je op die dag opeens geen waarde meer zou hebben.

Dat is geen natuurwet, maar een afspraak uit een tijd waarin mensen korter leefden, zwaarder werk deden en eerder versleten waren. De arbeidsmarkt van nu ziet er anders uit. Onze woordkeuze niet.

Circa 70% wil doorwerken — maar dan wel anders

De realiteit is dat een grote meerderheid van de mensen die AOW-gerechtigd is graag wil doorwerken, op een manier die past bij hun nieuwe levensfase. En dat kan van alles zijn: doorwerken in dezelfde baan met minder uren, kennis overdragen aan een jongere collega, of iets totaal anders dan wat ze tot hun pensioen deden.

Eén ding hebben ze gemeen: ze willen graag van betekenis zijn.

Wat dit betekent voor HR en werkgevers

De vergrijzing wordt meestal als capaciteitsprobleem gepresenteerd. Maar de groep die uitstroomt, is tegelijk de grootste onbenutte arbeidsreserve die we hebben. Vier dingen die je morgen kunt doen:

•   Voer het gesprek eerder. Niet drie maanden voor de AOW-datum, maar twee jaar ervoor. Vraag niet óf iemand stopt, maar hoe hij of zij zou willen blijven bijdragen.

•   Denk in rollen, niet in functies. Iemand hoeft niet dezelfde baan te houden. Mentor, invaller bij pieken, kwaliteitscontrole, klantcontact — vaak past een andere rol beter bij de nieuwe levensfase.

•   Maak deeltijd de standaard, niet de uitzondering. Twee dagen ervaring is geen halve medewerker. Het is vaak precies de expertise die je nergens anders vindt.

•   Regel de randvoorwaarden vóórdat je het aanbiedt. Onduidelijkheid over regels en verantwoordelijkheden is volgens onderzoek de grootste belemmering — en die zit bij de organisatie, niet bij de doorwerker.

Een oproep

Dit is een oproep aan HR-professionals en werkgevers: ga deze groeiende groep mensen ook echt als kans zien. Niet uit sociale overwegingen, maar omdat het slim ondernemen is. De ervaring is er al. De motivatie is er al. Wat ontbreekt, is de ruimte om het in te zetten.

Wil je hierover van gedachten wisselen?

We denken graag mee over hoe ervaring in jouw organisatie behouden blijft. → [Plan een kennismaking met ZilverWerkt]